Goeie therapie is als improvisatietheater.

Ik zal je uitleggen wat ik daarmee bedoel. Als therapeut of coach gebruik je technieken, interventies of protocollen. Als een techniek werkt is dat natuurlijk heel mooi. Maar wat als je techniek niet werkt? En is het probleem-techniek-model wel zo geschikt voor psychologische problemen? 

Bij technische problemen werkt dit model prima. Als je auto of CV-ketel kapot is, past een monteur de juiste techniek/truc/methode toe en het apparaat doet het weer. Ook in de medische wereld werkt het probleem-techniek-model tot op zekere hoogte. Bij het probleem ๐’ƒ๐’๐’Š๐’๐’…๐’†๐’…๐’‚๐’“๐’Ž๐’๐’๐’•๐’”๐’•๐’†๐’Œ๐’Š๐’๐’ˆ is de aangewezen techniek ๐’๐’‘๐’†๐’“๐’‚๐’•๐’Š๐’†. Mensen zijn echter geen apparaten en er is niet voor elke fysieke klacht een standaardtechniek of -behandeling. 

Dit geldt nog veel sterker voor psychologische problemen. Toch wordt ook hier vaak het probleem-techniek-model, oftewel diagnose-behandeling-model gebruikt. Zo wordt bij PDS vaak hypnotherapie, bij persoonlijkheidsstoornissen schematherapie en bij depressie antidepressiva voorgeschreven.  
Het probleem-techniek-model suggereert dat een psychisch probleem een eenduidig en statisch โ€˜dingโ€™ is. Iets dat de cliรซnt ๐’‰๐’†๐’†๐’‡๐’•. 

In werkelijkheid is een psychologisch probleem een dynamisch proces. Het is iets dat de cliรซnt ๐’†๐’“๐’—๐’‚๐’‚๐’“๐’• en onbewust in stand houdt. De communicatie met de therapeut/coach beรฏnvloedt deze ervaring, los van de ingezette techniek. Vaak verandert er tijdens de intake al iets, omdat de cliรซnt zich gezien, aangenomen en erkent voelt. 

Hoe ontstijg je het probleem-techniek-model?

Door niet langer te denken in termen van probleem-techniek. Door zo te communiceren dat je het onbewust ervaren probleem beรฏnvloedt. Dit doe je door: 

–        ๐—ข๐—ฏ๐˜€๐—ฒ๐—ฟ๐˜ƒ๐—ฎ๐˜๐—ถ๐—ฒ: je observeert scherp wat de cliรซnt onbewust uitdrukt of signaleert met lichaamstaal en intonatie 
–        ๐—จ๐˜๐—ถ๐—น๐—ถ๐˜€๐—ฎ๐˜๐—ถ๐—ฒ: je benut (utiliseert) alles wat de cliรซnt uitdrukt (verbaal of non-verbaal) voor therapeutische stappen.

Het is een beetje vergelijkbaar met improvisatietheater. Hierbij gaan de acteurs met een beginscรจne het toneel op en krijgen dan aanwijzingen vanuit het publiek. Elke aanwijzing is de sleutel voor de volgende scรจne. De acteur heeft geen script, maar improviseert op basis van wat hij ter plekke krijgt aangereikt. Net zo heeft de Ericksoniaanse hypnotherapeut geen techniek of protocol, maar improviseert hij/zij op grond van signalen van de cliรซnt en creรซert met hem of haar een nieuw verhaal.